คู่มือสอน คํานวณค่าโอนที่ดิน และวิธีประเมินงบประมาณก่อนเดินทางไปสำนักงานที่ดิน

การเรียนรู้วิธี คํานวณค่าโอนที่ดิน ด้วยตนเองจะช่วยให้ผู้ซื้อและผู้ขายสามารถเตรียมเงินสดได้อย่างถูกต้องและป้องกันปัญหาเงินไม่พอจ่ายในวันทำธุรกรรมจริง ค่าธรรมเนียมหลักในการโอนกรรมสิทธิ์จะถูกจัดเก็บในอัตราร้อยละสอง ซึ่งจุดสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือ กรมที่ดินจะใช้ราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมธนารักษ์เป็นเกณฑ์ในการคิดคำนวณ ไม่ได้ใช้ราคาซื้อขายจริงที่ตกลงกัน เว้นแต่ในสัญญาจะระบุราคาซื้อขายที่สูงกว่าราคาประเมิน ในบางมาตรการของรัฐอาจมีการปรับเปลี่ยนเกณฑ์การใช้ราคาประเมิน ดังนั้นการตรวจสอบราคาประเมินรอบล่าสุดผ่านระบบออนไลน์จึงเป็นขั้นตอนแรกที่จำเป็นต้องทำ

ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายและเกณฑ์การคำนวณตามจำนวนปีที่ถือครองของผู้ขาย

นอกเหนือจากค่าธรรมเนียมโอนร้อยละสองแล้ว ค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ถัดมาคือภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ซึ่งเป็นหน้าที่รับผิดชอบของฝั่งผู้ขาย โดยวิธีการคำนวณจะมีความซับซ้อนเนื่องจากต้องอิงจากราคาประเมินทรัพย์สินแล้วนำมาหักลบด้วยค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาตามจำนวนปีที่ถือครองที่ดินผืนนั้นนับตามปีปฏิทิน จากนั้นจึงนำยอดคงเหลือมาคำนวณหาภาษีตามอัตราก้าวหน้า ยิ่งผู้ขายถือครองที่ดินเป็นเวลานานจำนวนปีที่นำมาหารก็จะมากขึ้น ส่งผลให้สัดส่วนภาษีที่ต้องชำระในวันโอนกรรมสิทธิ์มีความแตกต่างกันไปตามระยะเวลาการครอบครองของแต่ละบุคคล

ข้อแตกต่างระหว่างค่าอากรแสตมป์และภาษีธุรกิจเฉพาะที่ต้องเลือกจ่ายเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง

ค่าใช้จ่ายส่วนสุดท้ายที่จะเกิดขึ้นคือค่าอากรแสตมป์หรือภาษีธุรกิจเฉพาะ ซึ่งกฎหมายกำหนดให้เลือกจัดเก็บเพียงประเภทเดียวเท่านั้น โดยพิจารณาจากเงื่อนไขการถือครอง หากผู้ขายมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเกินหนึ่งปีหรือครอบครองที่ดินผืนนั้นมานานเกินห้าปี จะเสียค่าอากรแสตมป์ในอัตราร้อยละศูนย์จุดห้าจากราคาซื้อขายหรือราคาประเมินโดยใช้ราคาทุกประเภทที่สูงกว่า แต่หากถือครองไม่เข้าเงื่อนไขดังกล่าวจะต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะในอัตราร้อยละสามจุดสามแทน การตรวจสอบประวัติการถือครองจึงช่วยให้ประเมินงบประมาณส่วนนี้ได้อย่างแม่นยำ