เครื่องหมาย อย. กับการเลือกซื้อสินค้าที่ปลอดภัยสำหรับผู้บริโภค

เครื่องหมาย อย. สัญลักษณ์รับรองจากสำนักงานอาหารและยาไทย ช่วยยืนยันความปลอดภัยและมาตรฐานของสินค้าอาหาร ยา และเครื่องสำอาง ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่

เวลาเลือกซื้อของกินของใช้ เคยรู้สึกสงสัยกันบ้างหรือไหมว่าอะไรคือสิ่งที่จะทำให้เรามั่นใจได้ว่าเราจะได้ของที่ปลอดภัย? ในปัจจุบันมีสินค้ามากมาย เช่น ขนม, อาหาร, อาหารเสริม, และอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งสัญลักษณ์หนึ่งที่ช่วยให้เราตัดสินใจได้ง่าย และมั่นใจได้ว่าสินค้าชิ้นนั้นได้ผ่านการตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัย นั่นคือเครื่องหมาย อย. ที่มักจะเห็นอยู่ตามฉลากผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ

เครื่องหมาย อย. ไม่ได้เป็นแค่โลโก้เล็ก ๆ ที่ไร้ความหมาย แต่มันคือเครื่องหมายที่แสดงให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์นั้นผ่านการตรวจสอบและรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้วว่า "ปลอดภัย" ต่อการบริโภคหรือใช้งาน ในบทความนี้จะพาไปรู้จักความสำคัญของเครื่องหมาย อย. สินค้าใดบ้างที่ต้องมีเครื่องหมายนี้ และเคล็ดลับในการตรวจสอบเครื่องหมาย อย. ที่คุณเองก็เช็กได้ในไม่กี่ขั้นตอน

ทำความรู้จักกับเครื่องหมาย อย. คืออะไร สำคัญอย่างไร

"อย." ย่อมาจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เป็นหน่วยงานภายใต้กระทรวงสาธารณสุขที่มีหน้าที่กำกับ ดูแล และควบคุมคุณภาพของสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพประชาชนโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นอาหาร, ยา, เครื่องสำอาง, เครื่องมือแพทย์ และผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น ๆ ดังนั้น “เครื่องหมาย อย.” จึงหมายถึง สัญลักษณ์ที่แสดงให้เห็นว่าสินค้าผ่านการพิจารณาและรับรองจากสำนักงาน อย. แล้วว่ามีความปลอดภัย มีคุณภาพ และผลิตภายใต้กระบวนการที่ได้มาตรฐาน

การมีสัญลักษณ์ อย. บนฉลากสินค้า เป็นเครื่องยืนยันความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ แก่ผู้บริโภค โดยเฉพาะในยุคที่มีผลิตภัณฑ์สุขภาพหลากหลายชนิดอยู่ในท้องตลาด การมีเครื่องหมาย อย. ช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจได้อย่างมั่นใจมากขึ้นว่าสินค้านั้นปลอดภัยจริง ๆ

สินค้าที่ต้องมีเครื่องหมาย อย. มีสินค้าประเภทใดบ้าง

สินค้าที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ ร่างกาย และการบริโภคส่วนใหญ่ในประเทศไทย จะต้องผ่านการรับรองและได้รับเครื่องหมาย อย. ก่อนที่จะออกจำหน่าย โดยแต่ละกลุ่มสินค้าจะมีรหัส อย. ที่แตกต่างกันไปเพื่อบ่งบอกประเภทของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ

อาหาร

ผลิตภัณฑ์อาหารทุกชนิดที่จำหน่ายในเชิงพาณิชย์ เช่น อาหารแปรรูป เครื่องดื่ม อาหารเสริม ต้องมีการขึ้นทะเบียนและรับเครื่องหมาย อย. อย่างถูกต้อง ตัวเลขบนฉลากจะเป็นเลข 13 หลัก เช่น การเช็กเลข อย. 13 หลัก อาหารเสริม จะช่วยให้รู้ว่าผ่านการอนุมัติจาก อย. หรือไม่

เครื่องมือทางการแพทย์

เครื่องมือแพทย์ทั้งชนิดใช้แล้วทิ้งหรือใช้ซ้ำ เช่น หน้ากากอนามัย เครื่องวัดความดัน เข็มฉีดยา ต้องได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเช่นกัน โดยจะมีการระบุเลขรับรองหรือรหัสเฉพาะ เพื่อให้สามารถเช็ก อย. ได้ว่าเครื่องมือนั้นปลอดภัยต่อการใช้งานจริง

ของใช้ในครัวเรือน

ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวกับสุขภาพภายในบ้าน เช่น น้ำยาทำความสะอาด น้ำยาฆ่าเชื้อ ยากำจัดแมลง ก็อยู่ภายใต้การควบคุมของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาด้วย ซึ่งหากจะตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้ได้มาตรฐานหรือไม่ เราสามารถดูที่ สัญลักษณ์ อย. และเลขรับรองที่กำกับอยู่บนฉลาก

ตัวเลขในเครื่องหมาย อย. บ่งบอกอะไรบ้าง

เครื่องหมาย อย. ที่เห็นเป็นตัวเลข 13 หลักนั้น ไม่ใช่แค่ตัวเลขทั่วไปที่ระบุไว้บนฉลากเฉย ๆ แต่เป็นเลขดังกล่าวนั้นที่มีความหมายและสามารถระบุรายละเอียดของสินค้าได้ ดังนี้

• ตัวเลขหลักที่ 1-2 หมายถึง ประเภทของผลิตภัณฑ์ (เช่น 10 หมายถึงอาหาร)
• ตัวเลขหลักที่ 3-5 หมายถึง รหัสสถานประกอบการผู้ผลิต
• ตัวเลขหลักที่ 6-10 หมายถึง รหัสลำดับของผลิตภัณฑ์ในสถานประกอบการนั้น ๆ
• ตัวเลขหลักที่ 11-13 หมายถึงเลขตรวจสอบ (Check digit) สำหรับยืนยันความถูกต้องของเลข อย.
  
  

วิธีตรวจสอบเครื่องหมาย อย. ทำอย่างไร

แม้จะมีเครื่องหมาย อย. ให้เราดูบนผลิตภัณฑ์ แต่อย่างไรผู้บริโภคควรตรวจสอบซ้ำ เพื่อให้แน่ใจว่าสินค้านั้นผ่านการรับรองจริง ๆ โดยมีวิธีการดังนี้

• เข้าเว็บไซต์ของสำนักงาน อย. ที่ www.fda.moph.go.th
• ไปที่เมนู "ตรวจสอบผลิตภัณฑ์"
• กรอกเลข อย. 13 หลัก ลงในช่องค้นหา
• กดค้นหาเพื่อดูข้อมูลรายละเอียดของผลิตภัณฑ์
• ตรวจสอบชื่อผู้ผลิต ประเภทสินค้า และสถานะอนุญาตว่าตรงกับที่ระบุไว้หรือไม่
  
  

เครื่องหมาย อย. สิ่งที่ผู้บริโภคไม่ควรมองข้าม

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ "อย." มีหน้าที่ควบคุม ดูแล และรับรองความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ เช่น อาหาร ยา เครื่องสำอาง และเครื่องมือแพทย์ เครื่องหมาย อย. ที่ปรากฏบนฉลากสินค้าแสดงว่าสินค้านั้นผ่านการพิจารณาว่าปลอดภัย มีคุณภาพ และผลิตภายใต้มาตรฐานที่กำหนด ช่วยให้ผู้บริโภคมั่นใจในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ในตลาดที่มีตัวเลือกมากมาย

ผลิตภัณฑ์ที่ต้องมีเครื่องหมาย อย. ได้แก่ อาหาร เครื่องมือแพทย์ และของใช้ในครัวเรือน เช่น น้ำยาฆ่าเชื้อหรือยากำจัดแมลง ซึ่งจะมีเลข อย. 13 หลักระบุประเภทและข้อมูลของสินค้า วิธีตรวจสอบคือเข้าเว็บไซต์ของอย. แล้วกรอกเลข 13 หลักเพื่อตรวจสอบรายละเอียด เช่น ชื่อผู้ผลิตและสถานะการอนุญาต เพื่อป้องกันการใช้สินค้าที่ไม่ได้รับการรับรองนั่นเอง