แปรงสีฟันอันแรกของลูก ความใส่ใจเล็กๆ ที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม

ในการดูแลสุขภาพช่องปากของลูกน้อย พ่อแม่ส่วนใหญ่มักมุ่งเน้นไปที่การเลือกยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ หรือการพยายามบังคับให้ลูกยอมอ้าปากแปรงฟัน แต่มีสิ่งหนึ่งที่เป็นเครื่องมือชิ้นสำคัญที่สุดและมักถูกเลือกแบบ “อะไรก็ได้” นั่นคือ “แปรงสีฟัน” การเลือกและใส่ใจในรายละเอียดของแปรงสีฟันเด็กไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะแปรงสีฟันที่ไม่เหมาะสม นอกจากจะทำให้ทำความสะอาดได้ไม่ดีแล้ว อาจกลายเป็นสิ่งสร้างประสบการณ์ฝังใจจนทำให้เด็กเกลียดการแปรงฟันไปตลอดเลยก็เป็นได้ การที่พ่อแม่สละเวลาใส่ใจรายละเอียดในการเลือกแปรงสีฟันที่ถูกต้องและปลอดภัยให้ลูก คือการลงทุนสร้างทัศนคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพช่องปากตั้งแต่เยาว์วัย ซึ่งจะส่งผลให้ลูกเติบโตขึ้นพร้อมฟันที่แข็งแรง รอยยิ้มที่มั่นใจ และห่างไกลจากปัญหาฟันผุในระยะยาวทำไมแปรงสีฟันของลูก แปรงฟันเด็ก ถึงต้องพิถีพิถันกว่าของผู้ใหญ่ ช่องปากของเด็กมีความบอบบางและขนาดที่แตกต่างจากผู้ใหญ่อย่างสิ้นเชิง

การเลือกแปรงสีฟันให้ลูกจึงต้องคำนึงถึงปัจจัยเฉพาะทางหลายด้าน ปากของเด็กมีพื้นที่จำกัด หากหัวแปรงใหญ่เกินไปจะไม่สามารถเข้าถึงฟันกรามซี่ในสุด ซึ่งเป็นจุดที่ผุได้ง่ายที่สุด และหัวแปรงที่โตเกินไปจะชนกระพุ้งแก้มจนเด็กเจ็บ ขนแปรงที่นุ่มนวลเป็นพิเศษ เหงือกและเคลือบฟันน้ำนมของเด็กมีความอ่อนนุ่มมาก ขนแปรงที่แข็งเกินไปจะครูดเหงือกจนเป็นแผล เลือดออก และทำให้เด็กฝังใจว่าการแปรงฟันคือ “ความเจ็บปวด” ด้ามจับที่เหมาะกับผู้ช่วยและผู้ฝึก ในช่วงขวบปีแรกๆ ที่พ่อแม่ต้องเป็นคนแปรงให้ ด้ามจับควรยาวพอให้มือผู้ใหญ่จับถนัด แต่เมื่อลูกเริ่มฝึกแปรงเอง ด้ามจับควรจะอ้วน หนา และมีแถบกันลื่น เพื่อให้มือน้อยๆ ของลูกสามารถกำและควบคุมทิศทางได้ง่าย ความใส่ใจในแต่ละช่วงวัย สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้ ฟันของเด็กมีพัฒนาการที่รวดเร็ว แปรงสีฟันจึงต้องเปลี่ยนรูปแบบไปตามอายุของลูกเช่นกัน วัยฟันน้ำนมซี่แรก ประมาณ 6 เดือน - 1 ขวบ เริ่มต้นใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำต้มสุกเช็ด หรือใช้แปรงซิลิโคนสวมนิ้วในการนวดเหงือกและทำความสะอาดฟันซี่แรก เพื่อให้ลูกคุ้นเคยกับสัมผัสในช่องปาก วัยเตาะแตะ 1 - 3 ขวบ ช่วงนี้ฟันเริ่มขึ้นหลายซี่ ควรเปลี่ยนเป็นแปรงหัวเล็ก ขนแปรงนุ่ม ด้ามจับใหญ่ เพื่อให้พ่อแม่ช่วยแปรงและให้ลูกได้ลองถือเล่นเพื่อสร้างความคุ้นเคย วัยอนุบาลถึงประถมต้น 4 - 7 ขวบ ฟันกรามน้ำนมขึ้นครบและเริ่มมีฟันแท้ทยอยขึ้น ควรเลือกแปรงที่ระบุช่วงอายุชัดเจนบนบรรจุภัณฑ์ และให้ลูกมีส่วนร่วมในการเลือกลายการ์ตูนหรือสีที่ชอบ เพื่อกระตุ้นให้อยากแปรงฟันมากขึ้น นอกจากการเลือกซื้อแล้ว ความใส่ใจในการดูแลรักษาแปรงก็สำคัญไม่แพ้กัน พ่อแม่ควรตรวจเช็กและเปลี่ยนแปรงสีฟันให้ลูก ทุกๆ 2-3 เดือน หรือเร็วกว่านั้นหากพบว่า “ขนแปรงเริ่มบาน” เพราะขนแปรงที่บานออกจะไม่สามารถทำความสะอาดซอกฟันได้เลย แถมยังอาจทิ่มเหงือกให้บาดเจ็บได้ นอกจากนี้ หลังจากที่ลูกหายป่วยจากไข้หวัดหรือไอเจ็บคอ ควรเปลี่ยนแปรงสีฟันอันใหม่ทันทีเพื่อป้องกันการสะสมและติดเชื้อซ้ำจากเชื้อโรคที่ตกค้างอยู่บนขนแปรง